Świeże owoce i warzywa to produkty żywe, w których po zbiorze nadal zachodzą procesy życiowe. Dwa najistotniejsze to oddychanie i transpiracja (parowania).
Zacznijmy od oddychania. W normalnych warunkach w jego trakcie ilość pochłanianego tlenu równa się ilości wydzielanego dwutlenku węgla. Stwierdzono doświadczalnie, że jeśli ograniczymy ilość tlenu i zachowamy odpowiednią ilość dwutlenku węgla, spowolnimy proces dojrzewania i starzenia się rośliny. Najłatwiejszym sposobem na obniżenie intensywności procesu oddychania, a więc i starzenia się, jest przechowywanie owoców i warzyw w temperaturze zbliżonej do ich temperatury zamarzania (od 0o do 3oC). Należy jednocześnie uważać, by spadek temperatury nie doprowadził do miejscowego przemrożenia produktów. Przechowywanie owoców i warzyw w chłodni pozwala przedłużyć ich świeżość do kilkudziesięciu dni.
W przypadku drugiego procesu, transpiracji, w naturalnych warunkach pozwala on uchronić roślinę przed przegrzaniem, a także przyczynia się do wytworzenia podciśnienia odgrywającego kluczową rolę w procesie przewodzenia wody i substancji mineralnych wewnątrz rośliny. Dla sadowników proces transpiracji wiąże się jednak ze stratami – długotrwałe przechowywanie owoców sprawa, że tracą one swoją masę co przekłada się na spadek zysków. Dodatkowo owoce tracą na jakości i wyglądzie przez pomarszczoną skórkę. Na szybkość procesu transpiracji wpływa wiele czynników, m.in.: wielkość owoców, pokrycie ich warstwą wosku (co spowalnia proces utraty wody), wilgotność powietrza, a także temperatura. W tym ostatnim przypadku proces transpiracji zachodzi wolniej, gdy temperatura przechowywania jest niższa. Jest to więc kolejny powód, dla którego warto przechowywać owoce i warzywa w chłodni. Dotyczy to także ich transportu, do którego warto wykorzystać profesjonalny sprzęt izotermiczny. Przewoźników oferujących transport chłodniczy można wynająć m.in. za pośrednictwem platformy SmartFrigo.com. Dzięki wykorzystaniu izotermicznych środków transportu, produkty dotrą do miejsca docelowego w odpowiednim stanie.
Warto pamiętać, że różne owoce i warzywa wymagają odmiennych warunków przechowywania. Dotyczy to przede wszystkim temperatury, wilgotności powietrza i czasu przechowywania. Optymalne warunki dla wybranych produktów zostały przedstawione w tabelach poniżej.
|
Produkt
|
Zakres temp. °C
|
Wilgotność względna powietrza w %
|
Okres przechowywania
|
|---|---|---|---|
| Ananas |
13-18
|
85-95
|
|
| Arbuzy |
10-12
|
90
|
2-3 tygodnie
|
| Awokado niedojrzałe |
5,5-8
|
85-90
|
3-4 tygodnie
|
| Awokado dojrzałe |
2-5
|
86-90
|
1-2 tygodnie
|
| Banany zielone |
13-15
|
90-95
|
1-4 tygodni
|
| Brzoskwinie |
-1-0
|
90-95
|
2-6 tygodni
|
| Czereśnie |
-1-0
|
90-95
|
2-3 tygodnie
|
| Gruszki |
-1,5 do 0,5
|
90-95
|
2-7 tygodni
|
| Jabłka Idared |
3,5-4,5
|
90-95
|
5 miesięcy
|
| Jabłka Golden D. |
1,5-2
|
90-95
|
4-6 miesięcy
|
| Mango |
13-18
|
85-95
|
|
| Melony siatkowe niedojrzałe |
4-5
|
90
|
1-3 tygodni
|
| Melony siatkowe dojrzałe |
2-3
|
90
|
2 dni
|
| Melony inne |
10-15
|
90
|
1 miesiąc
|
| Morela |
4-6
|
90-95
|
|
| Cytryny |
10-11
|
90
|
1-6 miesięcy
|
| Navel hiszpańskie |
2-3
|
90
|
2-3 miesięce
|
| Valencia late hiszpańskie |
2
|
90
|
3-4 miesiące
|
| Grapefruity Floryda |
10
|
90
|
4-6 tygodni
|
| Grapefruity Izrael |
10-12
|
90
|
10-16 tygodni
|
| Papaja |
13-18
|
85-95
|
|
| Pomelo |
7-9
|
90
|
3 miesiące
|
| Mandarynki |
4-8
|
90
|
3-8 tygodni
|
| Klementynki |
4-5
|
90
|
4-6 tygodni
|
| Kiwi |
-0,5 do 0
|
90-95
|
2-3 miesiące
|
| Liczi |
2,5-5
|
90-95
|
|
| Śliwki |
-0,5 do 0
|
90-95
|
2-5 tygodni
|
| Truskawki |
0
|
90-95
|
2-7 dni
|
| Winogrona |
-1 do 0
|
90-95
|
1-6 miesięcy
|
| Wiśnie i czereśnie |
0
|
90-95
|
3-7 dni
|
Transport warzyw. Warunki transportu i przechowywania warzyw (zalecane)
|
Produkt
|
Zakres temp. °C
|
Wilgotność względna powietrza w %
|
Okres przechowywania
|
|---|---|---|---|
| Bakłażan |
8-12
|
90-95
|
1-2 tygodni
|
| Buraki czerwone |
0-1
|
95-100
|
|
| Brokuły |
0-1
|
95-100
|
|
| Cebula sucha |
-1 do 0
|
70-80
|
1-8 miesięcy
|
| Chrzan |
0-1
|
95-100
|
|
| Cukinia |
8-10
|
90-95
|
1-2 tygodni
|
| Cykoria sałatowa |
0-1
|
95-100
|
2-4 tygodnie
|
| Czosnek |
0
|
70
|
6-8 miesięcy
|
| Fasola szparagowa |
7-8
|
95-100
|
1-2 tygodnie
|
| Groch w strąkach |
0
|
95-100
|
1-3 tygodnie
|
| Kalafiory |
0-1
|
95-100
|
2-4 tygodnie
|
| Kalarepa |
0-1
|
95-100
|
|
| Kapusta brukselska |
0-1
|
95-100
|
3-5 tygodni
|
| Kapusta głowiasta wczesna |
0-1
|
95-100
|
3-6 tygodni
|
| Kapusta głowiasta |
0-1
|
95-100
|
5-6 miesięcy
|
| Kapusta pekińska |
0-1
|
95-100
|
2-3 miesiące
|
| Karczochy |
0-1
|
95-100
|
2-3 tygodnie
|
| Kukurydza słodka |
0-1
|
95-100
|
|
| Marchew młoda |
0-1
|
95-100
|
10-14 dni
|
| Marchew |
0-1
|
95-100
|
3-6 miesięcy
|
| Ogórki |
8-11
|
95-100
|
1-2 tygodnie
|
| Papryka |
7-10
|
90-95
|
2-3 tygodnie
|
| Pieczarki |
0
|
90-95
|
5-7 dni
|
| Pietruszka |
0-1
|
95-100
|
|
| Pomidory zapalone |
12-15
|
90
|
2-3 tygodnie
|
| Pomidory dojrzewające |
10-12
|
90
|
1-2 tygodnie
|
| Pomidory dojrzałe |
8-10
|
90
|
1 tydzień
|
| Pory |
0-1
|
95-100
|
1-3 miesiące
|
| Rzodkiewki |
0-1
|
95-100
|
|
| Sałaty |
0-1
|
95-100
|
1-4 tygodni
|
| Selery naciowe |
0-1
|
95-100
|
1-3 miesiące
|
| Szparagi |
0-2
|
95-100
|
2-3 tygodnie
|
| Szpinak |
0-1
|
95-100
|
1-2 tygodnie
|
| Ziemniaki wczesne |
10-15
|
90-95
|
10-14 dni
|
| Ziemniaki dojrzałe |
4-5
|
95-98
|
5-10 miesięcy
|
Zdarza się, że przewoźnicy muszą przetransportować równocześnie różne owoce i warzywa. Istotne jest, by produkty te miały podobne wymagania odnośnie temperatury, wilgotności, wydzielania zapachu i etylenu. Należy unikać przewożenia różnych silnie pachnących produktów, gdyż znacznie obniży to ich jakość. Produkty, które wydzielają znaczne ilości etylenu – powodującego ich dojrzewanie, takie jak jabłka, awokado, czy banany nie powinny być transportowane razem z takimi produktami, jak kiwi, arbuz, czy marchewka, które przy kontakcie z etylenem szybciej się zestarzeją.
Źródło zdjęcia: pixbay.com, CC BY-SA 3.0
